المواد و الاستعدادات و الانفعالات و الازمنه و الحركات و اگر اهل اشارتى توانى از اين نكته عليا بكثرت ملائكه و اولى اجنحه بودن آنها و در كثرت وجوه ملك و ديگر اوصاف و احوالى كه در قرآن مجيد و لسان اهل عصمت و طهارت رسيده است و در بيان و وجه عقول طولى و عرضى پى ببرى ذلك فضل الله يوتيه من يشاء و الله ذو الفضل العظيم . نكته 26 خلافت مرتبه‌اى است جامع جميع مراتب عالم لاجرم آدم را آينه مرتبه الهيه گردانيده تا قابل ظهور جميع اسما باشد و اين مرتبه انسان كامل را بالفعل بود و غير كامل را بالقوة اين كامل قطب است و همه گرد او دور ميزنند و بر حول او حركت دوريه دارند شيخ اكبر را در اين مقام در اواخر فص نوحى كتاب شريف فصوص بيانى بلند است آنجا كه گويد : فالحائر له الدور و الحركة الدورية حول القطب فلا يبرح منه الخ ، و قطب در هر عصر و زمان بيش از يك شخص نيست و آن مقام در اين زمان قائم آل محمد ( ص ) مهدى موعود منتظر روحى له الفداء را است . و چنين در خاطر دارم كه سيد جزائرى در انوار نعمانيه از جناب امير المؤمنين على عليه السلام روايت كرده است كه هميشه در زمين يك قطب و چهار اوتاد و چهل ابدال و هفتاد نجباء و سيصد و شصت صلحا مىباشند . در ماده قطب سفينة البحار گويد : ثم اعلم انه قال الكفعمى فى حاشية مصباحه قيل ان الارض لا تخلو من القطب و اربعة اوتاد و اربعين بدلا و سبعين نجيبا و ثلاثمائة و ستين صالحا . غرضم اين است كه كفعمى به قيل تعبير كرده است و سيد جزائرى از امير المؤمنين ( ع ) روايت كرده است و بدانكه فضيلت و مقام اين اعاظم سلام الله و صلوته عليهم آنكه أقل است اجل است اعنى افضل از همه قطب است تا به صلحاء منتهى مىشود قيصرى در شرح فص نوحى فصوص شيخ گويد : و القطب الحقيقى